logo Aldeia

Capoeira

Capoeira kan je omschrijven als een ritmische dans-/vechtsport maar met meer nadruk op een samenspel dan als een strijd of een dans. Spel en kameraadschap is dan ook een belangrijk onderdeel van de beleving. Maar Capoeira is veel meer: Capoeira is ook lichamelijke ontwikkeling, acrobatiek, kunstzinnige expressie, muziek, zang en plezier.

Capoeira is een sport voor iedereen. Mensen met verschillende achtergronden trainen bij ons. Het maakt niet uit of je een tijdlang niet hebt gesport en weer fit wilt worden of juist heel sportief bent en je graag je eigen grenzen opzoekt.

Capoeira is een Braziliaanse combinatie van muziek, acrobatiek, dans en gevecht. Capoeira wordt niet 'gedanst' of 'gevochten/gespard', maar gespeeld. Dit woord geeft precies aan waar het in capoeira om draait: speelsheid, energie, creativiteit, beweeglijkheid en kameraadschap. Het spel vindt plaats in een kring van mensen, de roda. Aan het 'hoofd' van de roda wordt muziek gemaakt, die het tempo en het type spel bepaalt.

Het dans element komt tot uiting in de basisbeweging van capoeira: de ginga. Dit is een soepele, veerkrachtige pas, die in principe alle bewegingen uit capoeira met elkaar verbindt. Ook dans-achtig is de expressie waarmee bewegingen gemaakt worden: veel arm- en handbewegingen, controle, soepelheid, en vooral ook de schijnbewegingen. De muzikale begeleiding die het tempo en het type spel aangeeft maakt de indruk dat het om een dans zou kunnen gaan compleet.

Maar toch is capoeira geen dans. Capoeira wordt gespeeld door twee capoeiristas, die met elkaar een soort fysieke dialoog aangaan door middel van (schijn)aanvallen, tegenaanvallen, verdedigingen, en overnames. Dit is het vechtsport-element, en hierin liggen de echte wortels van capoeira. Verscholen onder de continue bewegingen en de acrobatiek ligt een strategisch spel waarbij beide spelers proberen elkaar te slim af te zijn, in de val te lokken en te verrassen.

Er wordt gebruik gemaakt van trappen, beenvegen, kopstoten en schaarbewegingen, en de enige reden dat de tegenspeler daar niet door geraakt of neergehaald wordt, is doordat je bij capoeira altijd kijkt. Je kijkt wat de ander doet en anticipeert op wat er daarna zal gebeuren, zodat je een aanval kunt ontwijken, in plaats van te blokkeren zoals in de Oosterse vechtsporten gebruikelijk is. Meestal wordt een verdediging naadloos omgezet in een tegenaanval of een overname, zodat de aanvaller in zijn eigen val loopt.

De acrobatiek in capoeira, die voor de meeste mensen het bekendst is en ook het spectaculairst om te zien, is niet essentieel in capoeira. Het dient vooral om wat extra saus aan het geheel te geven, en om de bewegingen op een mooie manier met elkaar te verbinden. Ook geef je op die manier blijk van je lichaamsbeheersing, en dat is naast de strategie in je spel een belangrijke graadmeter voor hoe goed je in capoeira bent. In capoeira is geen winnaar of verliezer, je maakt samen een mooi spel. Wel is na afloop meestal duidelijk wie het spel het beste beheerst, maar je krijgt er geen punten voor.

Capoeira heeft sterke Afro-Braziliaanse roots, en dit komt vooral tot uiting in de teksten van de liedjes die bij het spel gezongen worden, en in het gebruik van instrumenten met een Afrikaanse oorsprong.